«Ζιαφέτι μνήμης και συντροφικότητας. Η ζωντανή συνέχεια των Ροκατσαρίων στο Νεοχώρι Λίμνης Πλαστήρα» ΒΙΝΤΕΟ

ΒΙΝΤΕΟ: Χρήστος Κρομμύδας

Όταν πέφτει το σούρουπο στο Νεοχώρι και η ομίχλη της Λίμνης Πλαστήρα κατεβαίνει αργά από τις πλαγιές των Αγράφων, το χωριό μοιάζει να αλλάζει πρόσωπο. Οι δρόμοι, που πριν λίγες ώρες αντηχούσαν από τα βαριά κουδούνια και τα τραχιά βήματα των Ροκατζαριών, γεμίζουν τώρα με μια άλλη μουσική∙ τη μουσική της ανθρώπινης συντροφικότητας. Είναι η στιγμή του ζιαφετιού, εκείνη η ιερή συνέχεια του εθίμου, όπου ο θόρυβος του δρώμενου δίνει τη θέση του στη ζεστασιά του κοινού τραπεζιού.

Τα Ροκατζάρια δεν είναι απλώς μια αναπαράσταση. Είναι μια τελετουργία που κουβαλά μνήμες αιώνων, μια σιωπηλή συμφωνία ανάμεσα στον άνθρωπο και τον χρόνο. Οι μεταμφιεσμένοι, με τις μάσκες και τα κουδούνια τους, περνούν από τα σπίτια σαν σκιές που έρχονται από το παρελθόν, διώχνοντας το κακό και καλωσορίζοντας τη νέα χρονιά. Και όταν πια η πομπή ολοκληρωθεί, όταν οι ρόλοι αποσυρθούν και οι μάσκες κατέβουν, τότε αρχίζει η αληθινή συνάντηση το ζιαφέτι.

Σε μια αυλή, σε μια πλατεία ή σε ένα παλιό καφενείο, τα τραπέζια στρώνονται χωρίς επισημότητες αλλά με γενναιοδωρία. Το ψωμί κόβεται χοντρό, το κρέας αχνίζει, το τσίπουρο γεμίζει τα ποτήρια και οι ιστορίες ξεκινούν να κυλούν, όπως το νερό της λίμνης όταν φυσάει νοτιάς. Δεν υπάρχουν ξένοι στο ζιαφέτι. Ο περαστικός γίνεται φίλος, ο επισκέπτης συγγενής, και ο χρόνος χάνει τη σημασία του.

Η φωτιά, πραγματική ή νοερή, βρίσκεται πάντα στο κέντρο. Γύρω της μαζεύονται οι μεγαλύτεροι, που θυμούνται πώς γίνονταν τα Ροκατζάρια «παλιά», τότε που το χιόνι έφτανε ως το γόνατο και το γλέντι κρατούσε μέχρι να φέξει. Οι νεότεροι ακούν, γελούν, προσθέτουν τη δική τους φωνή, κρατώντας ζωντανή τη συνέχεια. Το ζιαφέτι γίνεται έτσι μια άτυπη σκυταλοδρομία μνήμης, όπου η παράδοση δεν διδάσκεται, αλλά βιώνεται.

Κάποια στιγμή, η μουσική ξεκινά. Ένα κλαρίνο, ένα βιολί, ένα τραγούδι που όλοι ξέρουν χωρίς να θυμούνται πότε το έμαθαν. Οι κύκλοι του χορού ανοίγουν και κλείνουν, όπως οι εποχές. Τα βήματα είναι απλά, αλλά βαριά από νόημα. Είναι τα ίδια βήματα που χόρεψαν γενιές πριν, στον ίδιο τόπο, κάτω από τον ίδιο ουρανό.

Το ζιαφέτι μετά τα Ροκατζάρια στο Νεοχώρι της Λίμνης Πλαστήρα δεν είναι απλώς μια γιορτή. Είναι μια πράξη συλλογικής μνήμης, μια υπενθύμιση ότι οι άνθρωποι ανήκουν κάπου όταν μοιράζονται. Εκεί, ανάμεσα σε ποτήρια που τσουγκρίζουν και φωνές που μπλέκονται, το παρελθόν και το παρόν συναντιούνται. Και για λίγο, μέσα στη χειμωνιάτικη νύχτα, το χωριό γίνεται ένα σώμα, μια ανάσα, ένα ζεστό φως που αντιστέκεται στο κρύο και στη λήθη.

About The Author